# Krótka notka o osobatywach

<small>2021-03-27 | [@Sybil](/@Sybil) | [mykofanes.blogspot.com](https://mykofanes.blogspot.com/2021/03/krotka-notka-o-osobatywach.html)</small>

_Osoba_ jest bardziej uniwersalna niż _człowiek_, bo może dotyczyć osób kosmicznych, bóstw i australopitejek_ków. 

W kwestii samych homo sapiens _osoba_ jest w języku polskim najbardziej neutralną płciowo alternatywą -
mimo rodzaju gramatycznie żeńskiego nie wskazuje na płeć i językowo jest bardziej pozbawiona płci od słowa _człowiek_,
co pokazuje Mateusz Adamczyk w swoim filmiku [Czy język polski jest seksistowski?](https://youtu.be/UvRdZKk3RLM)<sup>[1]</sup>

Słowo osoba rozwiązuje jednak też kwestię wszystkich obdarzonych indywidualną tożsamością istot nie będących ludźmi -
niezależnie, czy mówimy tu o istotach fantastycznych, bóstwach, o innych istniejących rzeczywiście gatunkach
(niektóre mówią o _osobach zwierzęcych_), czy zakładamy bliskie spotkania z inteligentnym życiem pozaziemskim w przyszłości. 

Rozwiązuje też kwestię moją własną, bo jak powszechnie wiadomo, nie jestem człowiekiem, a grzybem (_osobą grzybią_).<sup>[2]</sup>

Chociaż reprezentacja postaci niebinarnych i nonkonformistycznych genderowo to niestety wciąż głównie domena fantastyki,
to mówimy - w kontekście rasy - choćby o elfach i krasnoludach, tak samo jak o ludziach,
chyba że kulturowo danemu rodzajowi jest przypisana płeć żeńska, jak driadom czy nimfom.<sup>[3]</sup>

(Pojawia mi się w głowie pytanie, dlaczego grywalną rasą w Warcraft III są _Nocne Elfy_,
skoro stosunek jednostek męskich i kobiecych wskazuje na to, że są to _Nocne Elfki_).<sup>[4]</sup>

Najbardziej włączającą formą będą oczywiście osobatyw, jak _osoby nocnoelfickie_,
jednak już słyszę narzekania wielu osób, jak to źle, długo się wymawia i jest brzydkie stylistycznie.
Mała podpowiedź - proponuję skrócić do _nocnoelfickie_ i _[osoba] nocnoelficka_.
Nikomu penis nie odpadnie, jak użyjemy dla zbiorowości rodzaju niemęskoosobowego lub żeńskiego,
a przynajmniej będziemy wyrównywać szanse w języku wypełnionym [męską dominacją](https://pl.wikipedia.org/wiki/M%C4%99ska_dominacja_j%C4%99zykowa).

Ale dzisiaj nie o tym.

Otóż jest taki niesamowity rodzaj osobatywu, który pojawił się w społeczności aseksualnej wraz ze słowem _asoba_,
czyli osoba aseksualna i/lub aromantyczna. Potem widziałem _arosobę_, czyli osobę aromantyczną.
Ta neutralna płciowo skrótowa wersja ma według mnie bardzo duży potencjał słowotwórczy -
gdzieś w głowie od razu ułożyła mi się _transoba_ (osoba transpłciowa), _bisoba_ (osoba biseksualna), _ksenosoba_ (osoba ksenopłciowa) itd.

Jeszcze łatwiej chyba dopasowuje się kiedy chcemy mówić o fantastycznych rasach i gatunkach istot,
np. _elfosoba_ (zamiast osoby elfickiej), _krasnoludosoba_ (osoba krasnoludzka) czy _goblinosoba_ (osoba goblińska).

Oczywiście, należy zauważyć, że ma to potencjał głównie nieoficjalny i tylko w przypadkach,
kiedy osoby określane uważają to za w porządku - nie po to walczymy,
by mówić _osoby homoseksualne_ zamiast _homoseksualiści_, żeby zastępować to jakąś skrótową _homosobą_,
która znowu będzie sprowadzała nas do jednej cechy, w tym przypadku orientacji
(choć wciąż, _homosoba_ ma tę przewagę, że nie brzmi jak wyznawca<sup>[5]</sup> ideologii lub osoba zaburzona,
i nadaje nam jakąś podmiotowość zawarciem osoby).

Istnieje też ograniczona liczba sytuacji, w której mogłybyśmy użyć skróconego osobatywu do rasy fantastycznej -
kiedy piszemy o postaci, to na ogół podejmujemy decyzję (autorską lub translatorską),
jakim rodzajem gramatycznym się posługuje. Nie zawsze też przecież konieczne jest określenie tej cechy postaci,
ale zauważyłem potencjał do ciekawej formy, więc notuję.

Pozdrawiam wszystkie _czytelnicosoby_,

Sybil Grzybowskie

---

<small>
    [1] wciąż niemiło jednak słuchać o “obu płciach”<br/>
    [2] WIELKI NAPIS ŻART dla osób, które nie rozumieją żartów tak jak ja<br/>
    [3] tak na marginesie, z powodu naturalnej żeńskości nimf m.in. nazwy konkretnych drzew czy krzewów po starogrecku są rodzaju żeńskiego mimo typowo męskich końcówek wyrazów jak np.φηγός (fegos) - dąb czy θάψος (thapsos) - perukowiec podolski. Na polskim gruncie równie dobrze mogłybyśmy mieć driada Świerka i wszystko byłoby cacy.<br/> 
    [4] tu musiałem dodać słowo elfki do słownika, bo podkreślało z sugestią na elfy. <br/>
    [5] celowo jedynie maskulatyw. Słyszałyście kiedyś o homoseksualistkach chcących uczyć wasze dzieci masturbacji? Nie, to zawsze ci źli homoseksualiści! I co najwyżej złe lesby, ale one nie uczą dzieci masturbacji, bo kobieca masturbacja nie istnieje w przestrzeni publicznej, jak to na ogół bywa z przyjemnością seksualną u osób z waginami.
</small>
